Trước khi gặp đơn vị thiết kế website, bạn chưa cần tự viết tài liệu kỹ thuật. Hãy chuẩn bị một bản yêu cầu ngắn (thường gọi là “brief”) nêu rõ: website để làm gì, phục vụ ai, giới thiệu sản phẩm hoặc dịch vụ nào, đã có thông tin gì, cần chức năng nào, ngân sách và thời điểm dự kiến, ai sẽ duyệt. Chưa đủ ảnh hay bài viết cũng có thể trao đổi, miễn là bạn nói rõ phần nào đã có và phần nào cần bổ sung.
| Việc cần chuẩn bị | Chỉ cần ghi ngắn gọn | Để làm gì? |
|---|---|---|
| Mục tiêu chính | Muốn khách gọi điện, gửi yêu cầu, đặt lịch hay mua hàng? | Biết website cần ưu tiên việc gì |
| Nhóm khách | Cá nhân hay doanh nghiệp; khu vực và nhu cầu chính | Chọn thông tin và cách liên hệ phù hợp |
| Dịch vụ, sản phẩm | 3–5 nhóm chính muốn giới thiệu trước | Dự kiến những trang quan trọng |
| Thông tin và hình ảnh | Giới thiệu, ảnh, logo nếu có, bảng giá hoặc cách báo giá | Biết phần nào đã sẵn và phần nào còn thiếu |
| Chức năng | Gọi/Zalo, biểu mẫu, đặt lịch, giỏ hàng… theo nhu cầu | Phân biệt chức năng cần ngay với phần làm sau |
| Ngân sách và tiến độ | Khoảng tiền dự kiến và ngày muốn sử dụng | Chọn phạm vi có thể thực hiện |
| Người phụ trách | Một người duyệt, người chuẩn bị nội dung | Tránh thiếu quyết định khiến dự án chậm |
Bài này giúp bạn chuẩn bị thông tin cho buổi tư vấn đầu tiên. Khi đã có đề xuất, hãy đọc cách so sánh báo giá; để kiểm tra điều khoản và quyền sử dụng, xem hợp đồng website; còn tiền duy trì sau khi hoàn thành, xem chi phí vận hành hằng năm.

1. Xác định website cần giúp doanh nghiệp làm gì
Đừng chỉ yêu cầu “website đẹp, hiện đại”. Hãy nói khách cần làm gì sau khi xem: gọi, gửi yêu cầu, đặt lịch, mua hàng hay kiểm tra năng lực doanh nghiệp. Chọn một đến hai mục tiêu quan trọng nhất để đơn vị thiết kế tư vấn đúng phần cần làm.
2. Website dành cho nhóm khách hàng nào?
- Khách là cá nhân hay doanh nghiệp?
- Khách thường ở khu vực nào?
- Khách đang cần giải quyết vấn đề gì?
- Họ thường hỏi điều gì trước khi mua?
- Họ sẽ gọi, nhắn Zalo, gửi yêu cầu hay đặt lịch sau khi xem website?
Những câu trả lời này giúp hai bên biết khách cần xem trang nào trước, bằng chứng gì giúp họ tin tưởng và nút gọi, Zalo hoặc biểu mẫu cần đặt ở đâu. Không cần trình bày bằng thuật ngữ chuyên môn.
3. Chọn sản phẩm, dịch vụ cần giới thiệu trước
Không phải mọi sản phẩm hoặc dịch vụ đều quan trọng như nhau. Hãy ghi nhóm đang bán nhiều nhất hoặc muốn ưu tiên phát triển, nhóm phụ có thể giới thiệu ngắn gọn trước. Người làm website sẽ dựa vào đó để đề xuất danh sách trang, không cần tự vẽ sơ đồ phức tạp.
4. Tập hợp thông tin và hình ảnh đang có
- Logo, màu sắc thương hiệu nếu có; chưa có thì báo rõ.
- Ảnh thật về sản phẩm, cửa hàng, nhân viên hoặc dự án được phép công bố.
- Giới thiệu doanh nghiệp và mô tả các dịch vụ, sản phẩm.
- Bảng giá hoặc cách lấy báo giá nếu có.
- Câu hỏi khách thường gặp, quy trình và chính sách đang áp dụng.
- Tên doanh nghiệp, số điện thoại, email và địa chỉ/khu vực phục vụ.
- Đường dẫn website hiện tại và tài khoản quản lý tên miền nếu doanh nghiệp đã có website; chỉ chia sẻ quyền truy cập an toàn khi cần, không đưa mật khẩu vào bản yêu cầu.
Không cần chuẩn bị một bộ tài liệu hoàn hảo trước khi gọi tư vấn. Ưu tiên thông tin đúng: tên doanh nghiệp, cách liên hệ, dịch vụ, giá hoặc cách báo giá và hình ảnh có quyền sử dụng. Không tự tạo lời khen, dự án hoặc số liệu chưa có bằng chứng.
5. Chia tính năng thành cần ngay và có thể làm sau
| Chức năng | Khi nào cần? | Doanh nghiệp cần cung cấp gì? |
|---|---|---|
| Nút gọi điện, Zalo | Cần tư vấn nhanh hoặc khách tại địa phương | Số điện thoại và kênh Zalo chính xác; ai trả lời khách |
| Biểu mẫu liên hệ | Khách gửi yêu cầu báo giá hoặc đặt tư vấn | Thông tin tối thiểu cần hỏi và email/người nhận yêu cầu |
| Đặt lịch | Cần giữ giờ tư vấn hoặc đặt dịch vụ | Khung giờ, người xác nhận và quy định đổi/hủy nếu có |
| Giỏ hàng, thanh toán | Khách tự mua sản phẩm trên website | Sản phẩm, giá, giao hàng và phương thức thanh toán thực tế |
| Nhiều ngôn ngữ | Đã phục vụ người đọc ở nhiều thị trường | Nội dung được dịch chính xác và người kiểm tra bản dịch |
| Kết nối phần mềm khác | Cần chuyển dữ liệu vào hệ thống đang sử dụng | Tên phần mềm, người phụ trách và điều cần kết nối; chưa cần tự viết yêu cầu kỹ thuật |
Hãy chia thành ba nhóm: cần có ngay để website dùng được; nên có nhưng có thể làm sau; và chưa cần ở lần ra mắt đầu tiên. Ví dụ, website giới thiệu dịch vụ cần nút gọi và biểu mẫu, nhưng không nhất thiết phải có giỏ hàng, đặt lịch hay kết nối phần mềm.
6. Dự trù ngân sách và ngày cần đưa website vào sử dụng
Bạn không cần nói chính xác số tiền phải chi, nhưng nên có một khoảng ngân sách và ghi rõ có tính tiền viết bài, chụp ảnh, tên miền, nơi lưu trữ và bảo trì hay chưa. Nếu website cần ra mắt trước khai trương hoặc chiến dịch, hãy cho biết ngày và những phần bắt buộc phải có vào thời điểm đó.
Nếu cần ước lượng theo số trang và chức năng, hãy xem bài thiết kế website mất bao lâu. Không nên lấy thời gian tham khảo làm cam kết khi chưa thống nhất phạm vi và nội dung.
7. Giao một người chịu trách nhiệm quyết định
Nên chọn một người được quyền duyệt giao diện, chốt nội dung và quyết định khi các bộ phận góp ý khác nhau. Đồng thời giao rõ ai chuẩn bị bài giới thiệu, ảnh và thông tin chính xác. Nếu chưa có người viết nội dung, hãy nói ngay để báo giá tính đúng phần việc.
Trước buổi tư vấn cần có gì, còn gì có thể gửi sau?
Nên chuẩn bị ngay: mục tiêu website, dịch vụ hoặc sản phẩm chính, nhóm khách cần phục vụ, số điện thoại hoặc cách liên hệ, khoảng ngân sách, ngày mong muốn sử dụng và một người có quyền duyệt. Chỉ cần ghi ngắn gọn, chưa phải viết tài liệu hoàn chỉnh.
Có thể bổ sung sau khi đã thống nhất phạm vi: bộ ảnh đầy đủ, bài viết chi tiết cho từng trang, bộ nhận diện hoàn chỉnh, hình ảnh đội ngũ, dự án được phép công khai và nội dung dịch thuật nếu thật sự cần. Nếu thiếu phần ảnh hoặc dữ liệu quyết định cấu trúc trang, hãy báo ngay để hai bên thống nhất mốc gửi; không nên im lặng rồi sát ngày ra mắt mới bổ sung.
Nếu đang có website cũ thì cần chuẩn bị thêm gì?
Hãy gửi địa chỉ website hiện tại, nêu những trang và nội dung cần giữ, chức năng đang dùng và người đang quản lý tên miền, máy chủ. Nếu website đã có khách từ Google, hãy nói rõ mong muốn giữ các đường dẫn quan trọng để đơn vị thiết kế đánh giá phương án chuyển đổi phù hợp. Trong buổi tư vấn chỉ cần nêu tình trạng quản lý và quyền truy cập; không gửi mật khẩu, khóa truy cập hoặc dữ liệu khách hàng nhạy cảm trong bản yêu cầu. Khi thực sự cần kiểm tra hệ thống, hai bên mới thống nhất cách cấp quyền an toàn.
Ví dụ mẫu yêu cầu cho doanh nghiệp bán dịch vụ
| Mục cần điền | Ví dụ minh họa (không phải doanh nghiệp có thật) |
|---|---|
| Mục tiêu | Khách gửi yêu cầu tư vấn cho 3 dịch vụ chính |
| Khách hàng | Chủ doanh nghiệp cần tìm nhà cung cấp tại Việt Nam |
| Dịch vụ ưu tiên | Dịch vụ A, B và C; mỗi dịch vụ có thông tin riêng |
| Việc khách cần làm | Bấm gọi hoặc gửi yêu cầu báo giá |
| Các trang dự kiến | Trang chủ, Giới thiệu, 3 trang dịch vụ, Dự án, Liên hệ |
| Thông tin đã có | Logo, ảnh hoạt động, giới thiệu doanh nghiệp và vài dự án được phép đăng |
| Chức năng cần ngay | Website dễ dùng trên điện thoại, biểu mẫu gửi email đúng người |
| Phần có thể làm sau | Thêm ngôn ngữ hoặc kết nối phần mềm quản lý khách khi có nhu cầu |
| Tiến độ | Muốn dùng trước thời điểm triển khai chiến dịch kinh doanh |
| Người duyệt | Một người đại diện được giao quyền quyết định |
Đây chỉ là ví dụ minh họa, không phải kết quả của một dự án thực tế. Bản yêu cầu ngắn đủ để đơn vị thiết kế hiểu mục tiêu, dự kiến các trang và đặt câu hỏi bổ sung. Những việc như chọn nền tảng, mô tả chức năng chi tiết và cách kiểm thử sẽ được thống nhất ở bước tiếp theo.
5 lỗi thường gặp khi chuẩn bị yêu cầu website
- Chỉ muốn website đẹp: không xác định khách cần thực hiện hành động nào.
- Sao chép website đối thủ: dễ mang cả những chức năng và trang không phù hợp với mình.
- Chức năng nào cũng phải có: khiến dự án khó chọn việc ưu tiên và dễ phát sinh chi phí.
- Không ai phụ trách thông tin: người làm web không nhận đủ nội dung hoặc hình ảnh để hoàn thiện.
- Đòi ra mắt nhanh nhưng thiếu dữ liệu: chưa gửi nội dung, chưa có người duyệt hoặc chưa biết ai quản lý tên miền.
Những câu nên hỏi đơn vị thiết kế trong buổi gặp
- Đơn vị sẽ bàn giao những gì ở mỗi giai đoạn?
- Ai chuẩn bị và kiểm tra bài viết, hình ảnh, thông tin doanh nghiệp?
- Có bản website chạy thử để doanh nghiệp kiểm tra trước khi đưa lên tên miền chính không?
- Biểu mẫu, nút gọi và cách nhận yêu cầu khách được kiểm tra thế nào?
- Tên miền, nơi lưu trữ, tài khoản quản trị và dữ liệu do ai quản lý?
- Các khoản phí nào tính một lần, khoản nào cần gia hạn hằng năm?
- Nếu doanh nghiệp gửi nội dung hoặc duyệt chậm, hai bên điều chỉnh lịch ra sao?
- Sau khi bàn giao, lỗi nào được hỗ trợ miễn phí và việc nào tính phí?
Mẫu yêu cầu ngắn mang đến buổi tư vấn
- Mục tiêu chính: …
- Khách hàng ưu tiên: …
- 3–5 sản phẩm hoặc dịch vụ: …
- Các trang dự kiến: …
- Đã có những thông tin/ảnh nào: …
- Chức năng cần ngay: …
- Chức năng có thể làm sau: …
- Website/tên miền hiện có (nếu có): …
- Người cung cấp nội dung: …
- Khoảng ngân sách: …
- Ngày mong muốn sử dụng: …
- Người duyệt cuối: …
Khi đã có bản yêu cầu ngắn và thống nhất phạm vi, hãy chuyển sang quy trình thiết kế website 7 bước để tiếp tục chọn cấu trúc trang, nội dung, kiểm tra chức năng và bàn giao.
Kết luận
Để buổi gặp hữu ích, bạn chỉ cần nói rõ mục tiêu, người đọc, sản phẩm hoặc dịch vụ quan trọng, thông tin đã có, chức năng cần thiết, khoảng ngân sách và người duyệt. Không cần đợi mọi tài liệu hoàn hảo mới bắt đầu. Hãy ghi rõ những gì còn thiếu và ai sẽ bổ sung. Sau buổi tư vấn, yêu cầu đơn vị triển khai xác nhận phạm vi, thời gian và trách nhiệm từng bên trước khi quyết định.